ప్రచురితమైన ఆధారాలతో నిర్మించిన కొత్త సైట్. ఏదైనా పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి
తెలుగు చరిత్రTelugu History

గురజాల

పల్నాడులో దాచేపల్లికి పడమరన ఉన్న పట్టణం. 1129 నాటి ఒక శాసనం దీన్ని మాధవీపట్టణం అని పిలుస్తుంది. దానిలో పశ్చిమ చాళుక్యుల హైహయ సామంతుడు (అధీన నాయకుడు) బేత బిరుదాంకరుద్రుడు అక్కడి ఒక ఆలయానికి భూమి ఇచ్చాడు. పల్నాటి వీరుల వీరగాథలో ఇది రాజు అలుగు భూపతికి, నాయకురాలికి రాజధాని. బ్రహ్మనాయుడు ఇక్కడి నుంచే విడిపోయాడు.

గురజాల పల్నాడులో, దాచేపల్లికి సుమారు ఎనిమిది మైళ్లు పడమరన ఉంది.1 గోర్డన్ మెకంజీ (Gordon Mackenzie) (1883) దీన్ని “ఒకప్పుడు పద్యాలలో పల్నాటి వీరులుగా తెలిసిన స్థానిక నాయకుల రాజధాని” అని పిలిచారు.1 శాసనాలను ఇంకా సరిగ్గా చదవని చాలా పాత ఆలయాలను, 1767, 1769 నాటి రెండు పోర్చుగీసు సమాధి లేఖలను ఆయన అక్కడ చూశారు.1

శాసనాలలో

గురజాలలోని వీరభద్రేశ్వర ఆలయంలో ఒక స్తంభంపై ఉన్న శాసనం తేదీ శక 1051 (1129; శక అనేది సంవత్సరాలను లెక్కించే ఒక భారతీయ పద్ధతి). అది పశ్చిమ చాళుక్య రాజు మూడవ సోమేశ్వరుడి పాలన కాలం.2 అది మాధవీపట్టణం అనే చోటును పేర్కొంటుంది.2 ఒక బ్రాహ్మణుడు అక్కడ స్థాపించిన త్రిమూర్తుల ఆలయానికి “బేత బిరుదాంకరుద్రుడు అనే హైహయ సామంత నాయకుడు” భూదానం చేసినట్లు అది నమోదు చేస్తుంది.2 వి. రంగాచార్య (V. Rangacharya) మాధవీపట్టణాన్ని గురజాలగా గుర్తించారు.2

1932–33 నాటి వార్షిక శాసన నివేదిక ఈ బేతను మాచర్ల శాసనంలోని హైహయ నాయకుడిగా గుర్తించింది.3 ఆ నాయకుడు చాగి వంశానికి చెందిన “కార్తవీర్యార్జునుడి వారసుడు”.3 చిలుకూరి వీరభద్రరావు (Chilukuri Veerabhadra Rao) (1912) కూడా మాధవీపట్టణాన్ని గురిజాలగా గుర్తించారు.45 ఈ హైహయులే పల్నాటి వీరచరిత్రలో కథ ఉన్న రాజులు అని ఆయన భావించారు.45 కోన, పల్నాటి హైహయులు, కళ్యాణి చాళుక్యులు (పశ్చిమ చాళుక్యులు) పేజీలు చూడండి.

వీరగాథలో

పల్నాటి వీరుల వీరగాథను రాబర్ట్ సూయెల్ (Robert Sewell) సంక్షిప్తంగా చెప్పారు.6 దానిలో రాజు అలుగు భూపతి చందవోలులో తన పెళ్లి తర్వాత తిరిగి వస్తూ ఈ నగరాన్ని కట్టించాడు.6 అక్కడ పెరిగిన తీగల పేరు దానికి పెట్టి, దాన్ని తన ప్రధాన పట్టణంగా చేసుకున్నాడు.6

గురజాల నుంచే బ్రహ్మనాయుడు యువ రాకుమారులను తీసుకువెళ్లి మాచర్లను స్థాపించాడు.789 విధిని నిర్ణయించిన కోడిపందెం గురజాలలోనే జరిగింది.789 సూయెల్ ఈ పేరుకు “వజ్రాల నగరం” అని అర్థం చెప్పి, పట్టణాన్ని నాగులేరుకు సుమారు ఆరు మైళ్లు పడమరన ఉంచారు.6 బ్రహ్మనాయుడు, మాచర్ల పేజీలు చూడండి.

Footnotes

  1. Gordon Mackenzie, A Manual of the Kistna District (1883), p. 157 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  2. V. Rangacharya, A Topographical List of the Inscriptions of the Madras Presidency, Vol. II (1919), p. 808, No. 509 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  3. Annual Report on South-Indian Epigraphy for 1932–33 (1936), Part II, para. 12, p. 59 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  4. Chilukuri Veerabhadra Rao, Andhrula Charitramu, Part II (1912), p. 195 (archive.org (opens in a new tab)). In Telugu. ↩ ↩2

  5. Veerabhadra Rao, Andhrula Charitramu, Part II (1912), p. 196 (archive.org (opens in a new tab)). In Telugu. ↩ ↩2

  6. Robert Sewell, Lists of the Antiquarian Remains in the Presidency of Madras, Vol. I (1882), Appendix A, p. v and note 2 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  7. Sewell, Lists of Antiquarian Remains, Vol. I (1882), Appendix A, p. vi (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  8. Sewell, Lists of Antiquarian Remains, Vol. I (1882), Appendix A, p. vii (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  9. Sewell, Lists of Antiquarian Remains, Vol. I (1882), Appendix A, p. viii (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

చిత్రాలు

వ్యక్తులు

బ్రహ్మనాయుడు

పల్నాటి వీరులు (పల్నాడు వీరులు) అనే తెలుగు వీరగాథల చక్రంలో ప్రధాన వీరుడు. కారెంపూడిలో జరిగిన పల్నాటి యుద్ధంలో ఒక పక్షానికి నాయకత్వం వహించిన మంత్రి. అక్కడ ఆయనను ఇప్పటికీ విష్ణువు రూపంగా పూజిస్తారు. వీరగాథలు, ఆరాధన ద్వారా మాత్రమే ఆయన గురించి తెలుస్తుంది. ఏ శాసనమూ ఆయన పేరు చెప్పదు. ఆయన యుద్ధానికి ప్రతిపాదించిన తేదీలు 1080 నుంచి 1386 వరకు ఉన్నాయి.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (5)
  1. V. Rangacharya, A Topographical List of the Inscriptions of the Madras Presidency (collected till 1915), with Notes and References, Vol. II (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1919, pp. 808. [Public domain]
  2. Madras Government (Superintendent for Epigraphy, Southern Circle), Annual Report on South-Indian Epigraphy for the Year ending 31st March 1933 (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1936, pp. 59. [Public domain in India]
  3. Gordon Mackenzie, A Manual of the Kistna District in the Presidency of Madras (opens in a new tab), Government of Madras (Lawrence Asylum Press), 1883, pp. 157. [Public domain]
  4. Robert Sewell, Lists of the Antiquarian Remains in the Presidency of Madras, Vol. I (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1882, Appendix A, v–viii. [Public domain]
  5. Chilukuri Veerabhadra Rao, Andhrula Charitramu, Dvitiya Bhagamu (ఆంధ్రుల చరిత్రము - ద్వితీయ భాగము) (opens in a new tab), Vignana Chandrika Mandali, Madras, 1912, pp. 195–196. [Public domain]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: