మాచర్ల
పల్నాడు పశ్చిమ భాగంలో చంద్రవంక ఒడ్డున ఉన్న పట్టణం. 1111 నాటి ఒక సంస్కృత, తెలుగు శాసనం దీన్ని మహాదేవి-తటాకం అని పిలిచి, చాగి కుటుంబానికి చెందిన హైహయ నాయకుడు బేత అక్కడి ఒక ఆలయానికి ఇచ్చిన దానాన్ని నమోదు చేస్తుంది. పల్నాటి వీరుల వీరగాథ దీన్ని బ్రహ్మనాయుడు స్థాపించిన నగరంగా చెబుతుంది. 19వ శతాబ్దపు రచయితలు దీన్ని పల్నాటి వీరుల రాజధాని అని పిలిచారు.
మాచర్ల పల్నాడు పశ్చిమ భాగంలో, గురజాలకు సుమారు పదకొండు మైళ్లు నైరుతిగా ఉంది. 1879లో దీని గుండా వెళ్లిన రాబర్ట్ సూయెల్ (Robert Sewell) దీన్ని చక్కటి ఆలయాలున్న “బాగా కట్టిన, వర్ధిల్లుతున్న పట్టణం” అని పిలిచారు.1 గోర్డన్ మెకంజీ (Gordon Mackenzie) (1883) దీన్ని “చాలా ఎక్కువ ప్రాచీన అవశేషాలు ఉన్న, పల్నాటి వీరుల ప్రాచీన రాజధాని” అని పిలిచారు.2 సూయెల్ అక్కడ 1249 వరకు వెనక్కి వెళ్లే తొమ్మిది శాసనాలను జాబితా చేశారని ఆయన గుర్తించారు.2
1111 నాటి శాసనం
చెన్నకేశవస్వామి ఆలయ ఆవరణలోని నాగ స్తంభంపై నాయకుడు బేత సంస్కృత, తెలుగు శాసనం ఉంది.3 దాని తేదీ శక 1033 (1111; శక అనేది సంవత్సరాలను లెక్కించే ఒక భారతీయ పద్ధతి).3 బేత “కార్తవీర్యార్జునుడి చంద్ర వంశానికి చెందిన చాగి బేత నలుగురు కొడుకులలో రెండవవాడు” అయిన వీరకాముడి కొడుకు.3 ఆదిత్యుడు అనే వ్యక్తి “రాజధాని పట్టణం మహాదేవి-తటాకంలో” కట్టించిన ఆదిత్యేశ్వర ఆలయానికి ఈ శాసనం భూమి ఇస్తుంది.3
దీనిపై ప్రభుత్వ శాసన పండితుడి నివేదికను వి. రంగాచార్య (V. Rangacharya) సంక్షిప్తంగా వివరించారు.3 దాన్ని చెక్కినవారు కన్నడ మాట్లాడేవారని ఆయన గుర్తించారు.3 ఆ ప్రాంతంలో పశ్చిమ చాళుక్య ప్రభావానికి శాసన పండితుడు దీన్ని ఒక సంకేతంగా భావించారు. నిర్మాణ పద్ధతుల గురించి దాని కథనం వల్ల ఈ శాసనం ఆసక్తికరమైనదని ఆయన భావించారు.3
1932–33 నాటి వార్షిక శాసన నివేదిక ఈ బేతను గురజాలలోని 1129 నాటి శాసనంలో పేర్కొన్న హైహయ నాయకుడిగా భావించింది.4 చిలుకూరి వీరభద్రరావు (Chilukuri Veerabhadra Rao) (1912) ఆ చోటును మహాదేవిచెర్ల అని పిలుస్తూ అదే శాసనాన్ని ఉదహరించారు.5 కోన, పల్నాటి హైహయులు, గురజాల పేజీలు చూడండి.
వీరగాథలో
పల్నాటి వీరుల వీరగాథ “పాల మాచాపురం అనే నగరం”లో మొదలవుతుంది.6 సూయెల్ ఈ నగరాన్ని మాచర్లగా గుర్తించారు.6 పాల (“పాలు”) అనే విశేషణం జిల్లాలోని మీగడ రంగు పాలరాయిని సూచించవచ్చని ఆయన భావించారు.6
కథలో తర్వాత బ్రహ్మనాయుడు గురజాల సభతో తెగతెంపులు చేసుకుంటాడు.1 ఆయన యువ రాకుమారులను, తొంభై గ్రామాల ప్రజలను తీసుకువెళ్తాడు.1 వారు విష్ణువు, శివుడికి గొప్ప ఆలయాలతో “చంద్రవంక ఒడ్డున మాచర్ల అని పిలిచిన ఒక అద్భుతమైన కొత్త నగరాన్ని” కట్టారు.1 బ్రహ్మనాయుడు పేజీ చూడండి. రంగాచార్య మాచర్లను “పల్నాటి వీరుల రాజధాని నగరం” అని పిలిచారు.3
Footnotes
-
Sewell, Lists of Antiquarian Remains, Vol. I (1882), Appendix A, p. vi and note 1 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4
-
Gordon Mackenzie, A Manual of the Kistna District (1883), p. 161 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2
-
V. Rangacharya, A Topographical List of the Inscriptions of the Madras Presidency, Vol. II (1919), p. 812, No. 536 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8
-
Annual Report on South-Indian Epigraphy for 1932–33 (1936), Part II, para. 12, p. 59 (archive.org (opens in a new tab)). ↩
-
Chilukuri Veerabhadra Rao, Andhrula Charitramu, Part II (1912), p. 196 (archive.org (opens in a new tab)). In Telugu. ↩
-
Robert Sewell, Lists of the Antiquarian Remains in the Presidency of Madras, Vol. I (1882), Appendix A, p. ii and note 2 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3
చిత్రాలు
సంబంధిత
వ్యక్తులు
బ్రహ్మనాయుడు
పల్నాటి వీరులు (పల్నాడు వీరులు) అనే తెలుగు వీరగాథల చక్రంలో ప్రధాన వీరుడు. కారెంపూడిలో జరిగిన పల్నాటి యుద్ధంలో ఒక పక్షానికి నాయకత్వం వహించిన మంత్రి. అక్కడ ఆయనను ఇప్పటికీ విష్ణువు రూపంగా పూజిస్తారు. వీరగాథలు, ఆరాధన ద్వారా మాత్రమే ఆయన గురించి తెలుస్తుంది. ఏ శాసనమూ ఆయన పేరు చెప్పదు. ఆయన యుద్ధానికి ప్రతిపాదించిన తేదీలు 1080 నుంచి 1386 వరకు ఉన్నాయి.
ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణ
గుంటూరుకు చెందిన న్యాయవాది, కాంగ్రెస్ కార్యకర్త. వందేమాతరం ఉద్యమ సమయంలో ప్రభుత్వ నిఘా నివేదికలు ఆయన పేరును చెప్పాయి. సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమంలో ఆయన తన న్యాయవాద వృత్తిని వదులుకున్నారు. 1921లో పల్నాడు అటవీ అలజడులపై విచారణకు వెళ్లిన తర్వాత ఆయనను ఒక సంవత్సరం జైలులో ఉంచారు. 1932లో ఉన్నవ లక్ష్మీబాయమ్మ, ఇతరులతో పాటు శాసనోల్లంఘన సమావేశం జరపకుండా ప్రభుత్వం ఆయనను నిషేధించింది.
ఆధారసూచికలు
గమనికలు (0)
ఆధారాలు (5)
ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి
చివరి సవరణ: