ప్రచురితమైన ఆధారాలతో నిర్మించిన కొత్త సైట్. ఏదైనా పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి
తెలుగు చరిత్రTelugu History

ఒంగోలు

పాత గుంటూరు జిల్లాలో గుండ్లకమ్మ ఒడ్డున ఉన్న పట్టణం. ఇప్పుడు ఇది ప్రకాశం జిల్లా కేంద్రం. రెండు పల్లవ రాగి రేకుల దానపత్రాలలో దానం చేసిన ఓంగోడు ఇదే కావచ్చని హెచ్. కృష్ణ శాస్త్రి సూచించారు. దాని చుట్టూ ఉన్న ప్రాంతం పల్లవ, తూర్పు చాళుక్య దానపత్రాలలోని కర్మరాష్ట్రం (తర్వాత కమ్మనాడు). పద్దెనిమిదవ శతాబ్దంలో ఒంగోలు కర్ణాటక (ఆర్కాటు) నవాబులకు చెందినది. 1790లో కంపెనీ దాని నిర్వహణను, 1801లో దాని పాలనను చేపట్టింది. అప్పుడు దాన్ని నెల్లూరు జిల్లాలో కలిపారు.

1920లో హెచ్. కృష్ణ శాస్త్రి (H. Krishna Sastri) దాని గురించి రాసినప్పుడు ఒంగోలు గుంటూరు జిల్లాలోని ఒంగోలు తాలూకాకు కేంద్రం.1 పాత ఒంగోలు తాలూకా నుంచి రెండు తొలి రాగి రేకుల దానపత్రాలు వచ్చాయి.23 పల్లవ రెండవ కుమారవిష్ణు చెందలూరు రేకులు చెందలూరులో దొరికాయి.2 నేలటూరు గ్రామ మున్సిఫ్ (గ్రామ పెద్ద) సింహవర్మ పికీర దానపత్రాన్ని పంపారు.3

ఓంగోడు

రెండవ స్కందవర్మ ఓంగోడు శాసనం (నం. 1), సింహవర్మ ఓంగోడు శాసనం (నం. 2) అనే రెండు పల్లవ దానపత్రాలు కర్మరాష్ట్రంలోని ఓంగోడు అనే గ్రామాన్ని దానం చేస్తాయి.1 దాన్ని “నెల్లూరు జిల్లా ఉత్తర భాగంలో వెతకాలి” అని కృష్ణ శాస్త్రి రాశారు.1 “బహుశా దాన్ని ఒంగోలు పట్టణంగానే గుర్తించాలి” అని ఆయన జోడించారు.1 రెండో దానపత్రంలోని సరిహద్దు గ్రామాలలో ఒకటైన కోడికింను ఆయన ఒంగోలు దగ్గరి కోడికిగా గుర్తించారు.1

దానికి బదులుగా ఓంగోడు బాపట్ల తాలూకాలోని శంతరావూరు దగ్గర ఉందని జి. జువో-డుబ్రే (G. Jouveau-Dubreuil) భావించారు.4 రేకులు అక్కడ దొరికాయని ఆయన నమ్మారు.4

కర్మరాష్ట్రం

కృష్ణ శాస్త్రి కర్మరాష్ట్రాన్ని తర్వాతి తెలుగు శాసనాలలోని కమ్మనాడుగా గుర్తించారు.51 అది నెల్లూరు జిల్లా ఉత్తర భాగాన్ని, గుంటూరు జిల్లాలో కొంత భాగాన్ని కలిగి ఉండేది.51 తొలి పల్లవుల కాలంలో “గుండ్లకమ్మ నది నీరు పారే ఈనాటి ఒంగోలు పట్టణ పరిసరాలు” కర్మరాష్ట్రంగా ఉండేవని జువో-డుబ్రే నిర్ధారించారు.4 పి. బి. దేశాయి (P. B. Desai), 1942 నాటి నెల్లూరు గెజిటీర్ కర్మరాష్ట్రం సుమారుగా ఒంగోలు, బాపట్ల తాలూకాలను కలిగి ఉందని భావించారు.67

ఆర్కాటు నవాబులు

పద్దెనిమిదవ శతాబ్దంలో ఒంగోలు కర్ణాటక నవాబుల ఉత్తర జిల్లాలలో ఉండేది. ఫ్రెంచి, హైదరాబాద్ సైన్యాలు దక్షిణానికి వెళ్లే దారిలో దాని గుండా వెళ్లాయి.89 1758లో ఫ్రెంచి సేనాని బుస్సీ “ఒంగోలు గుండా నెల్లూరుకు వెళ్లాడు”.8 1759లో నిజాం సోదరుడు బసాలత్ జంగ్ “ఒంగోలు గుండా వెళ్తూ, పెల్లూరు కోటపై దాడి చేశాడు”.9

1780లో ఇంగ్లీషువారు గుంటూరు సర్కార్‌ను నిజాంకు తిరిగి ఇచ్చారు.10 అక్కడ ఉంచిన సైనికులు సముద్ర మార్గంలో వెళ్లడానికి నిరాకరించారు, “వారిని ఒంగోలులోనే వదిలి వెళ్లాల్సి వచ్చింది”.10 కర్ణాటక (ఆర్కాటు) నవాబులు పేజీ చూడండి.

కంపెనీ

1790లో కంపెనీ నవాబు ఆదాయాన్ని స్వాధీనం చేసుకుంది. ఎర్స్‌కిన్‌ను “ఒంగోలు, పల్నాడు” కలెక్టర్‌గా నియమించారు.11 ఒంగోలు “నవాబు లెక్కల పుస్తకాలలో ఒక లక్ష వరహాలుగా అంచనా వేయబడింది, కానీ దానికి ఆయనకు 85,000 వరహాల కంటే ఎక్కువ ఎప్పుడూ రాలేదని ఆయనకు తెలిసింది” అని ఆయన నివేదించారు.12 దాన్ని “కింద ఇద్దరు సహాయకులతో ఒక ప్రధాన కౌలుదారుకు” ఇచ్చారు.12 “జిల్లాలో నవాబుకు ఎప్పుడూ సిబ్బందీలు లేరు” (సిబ్బందీలు అంటే స్థానిక సాయుధ పోలీసులు) అని కూడా ఆయన నివేదించారు.12 తన శిస్తు పరిష్కారంలో ఆయన “ఒంగోలు రాజా భత్యం కోసం” 3,000 వరహాలు కేటాయించారు.13

దాని 1,08,852 వరహాల కౌలు “ప్రస్తుత స్థితిలో జిల్లా పూర్తి విలువ” అని రెవెన్యూ బోర్డు భావించింది.14 నెల్లూరు, ఒంగోలు “గత రెండు యుద్ధాల ప్రభావాల నుంచి పూర్తిగా తప్పించుకున్నాయి” అని అది గుర్తించింది.14

1792 ఒప్పందం ద్వారా తాకట్టు పెట్టిన జిల్లాల జాబితాలో నెల్లూరుతో పాటు ఒంగోలు పేరు ఉంది.15 నెల్లూరు మాన్యువల్ పటం “1801లో స్వాధీనం చేసుకున్న తేదీ నాటి నెల్లూరు, ఒంగోలు జిల్లా”ను చూపిస్తుంది.16 నెల్లూరు పేజీ చూడండి.

Footnotes

  1. Krishna Sastri, “Two Pallava Copper-plate Grants” (1920), p. 254 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7

  2. E. Hultzsch, “Chendalur Plates of Kumaravishnu II”, Epigraphia Indica VIII (1905–06), p. 233 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  3. E. Hultzsch, “Pikira Grant of Simhavarman”, Epigraphia Indica VIII (1905–06), p. 160 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  4. G. Jouveau-Dubreuil, The Pallavas (1917), p. 16 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  5. H. Krishna Sastri, “Two Pallava Copper-plate Grants”, Epigraphia Indica XV (1919–20), p. 250 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  6. P. B. Desai, “Reyuru Grant of Pallava Narasimhavarman; Year 12”, Epigraphia Indica XXIX (1951–52), p. 94 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  7. Gazetteer of the Nellore District, brought up to 1938, Vol. A (1942), p. 30 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  8. John A. C. Boswell, A Manual of the Nellore District (1873), p. 456 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  9. Boswell, Nellore District (1873), p. 457 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  10. Boswell, Nellore District (1873), p. 461 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  11. Boswell, Nellore District (1873), p. 464 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  12. Boswell, Nellore District (1873), p. 466, quoting Erskine’s report for fasli 1200 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  13. Boswell, Nellore District (1873), p. 468 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  14. Boswell, Nellore District (1873), p. 471, quoting the Board of Revenue’s report of 1791 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  15. Boswell, Nellore District (1873), p. 472 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  16. Boswell, Nellore District (1873), p. 474, and the map facing it (archive.org (opens in a new tab)). ↩

చిత్రాలు

వ్యక్తులు

రెండవ స్కందవర్మ (పల్లవ)

సుమారు క్రీ.శ. 450–475

నెల్లూరు–గుంటూరు ప్రాంతపు పల్లవ రాజు. ఆయన పాలనలో 33వ సంవత్సరంలో తాంబ్రప నుంచి జారీ చేసిన మొదటి ఓంగోడు దానశాసనం నుంచి ఆయన తెలుసు. ఆ దానశాసనం ఆయన పూర్వీకులను అశ్వమేధ యాగం చేసిన కుమారవిష్ణువు వరకు ఇస్తుంది. ఆయన యువరాజు విష్ణుగోపుని తండ్రి, సింహవర్మ తాత. సింహవర్మ దానశాసనాలు అదే ప్రాంతం నుంచి వస్తాయి.

పురుషోత్తముడు (గజపతి)

సుమారు క్రీ.శ. 1470–1497

1469–70 నుంచి 1496–97 వరకు ఒరిస్సా గజపతి రాజు, కపిలేంద్రుని కొడుకు. ఆయన పాలన మొదట్లో, వివాదాస్పద వారసత్వం తర్వాత బహమనీలు రాజమహేంద్రవరాన్ని, కొండపల్లి లేదా కొండవీడును తీసుకున్నారు. ఆ వారసత్వ వివాదంలో ఆయన వారి సాయాన్ని కొనుక్కుని ఉండవచ్చు. 1470లలో గోదావరి ప్రాంతాన్ని తిరిగి పొందడానికి ఆయన చేసిన ప్రయత్నం మూడవ ముహమ్మద్ షా ఒరిస్సాపై దండయాత్రతో ముగిసింది. కానీ 1489 నాటికి ఆయన దానశాసనాలు, శాసనాలు మళ్లీ కృష్ణ, ఒంగోలు ప్రాంతం వరకు చేరాయి. కంచిపై దండయాత్రను, ఒక ప్రేమ వివాహాన్ని ఒరిస్సా సంప్రదాయం ఆయనకు ఆపాదిస్తుంది.

ముహమ్మద్ అలీ ఖాన్ వాలాజా

క్రీ.శ. 1749–1795

1749 నుంచి 1795 వరకు కర్ణాటక (ఆర్కాటు) నవాబు, అన్వరుద్దీన్ ఖాన్ కొడుకు. 1749లో ఆంబూరులో ఆయన తండ్రి చంపబడ్డాడు. ఆయన తిరుచిరాపల్లిలో నిలబడి, ఇంగ్లీషు సాయంతో చందా సాహెబ్, ఫ్రెంచి వారి నుంచి నవాబు పదవిని గెలుచుకున్నాడు. 1763 పారిస్ ఒప్పందం ఆయనను గుర్తించింది. మొఘల్ చక్రవర్తి ఆయనకు వాలాజా అనే బిరుదు ఇచ్చాడు. ఆయన తెలుగు జిల్లాలు 1757లో తిరుగుబాటు చేసిన ఆయన సోదరుడు నజీబుల్లా కింద నిలుపుకున్న నెల్లూరు, ఒంగోలు, పల్నాడు. ఆయన కంపెనీకి, ప్రైవేటు అప్పులవారికి పెద్ద అప్పులు పడ్డాడు. 1781లో ఆయన కర్ణాటక ఆదాయాలను కంపెనీకి అప్పగించాడు. 1790–92లో కంపెనీ వాటి నిర్వహణను తీసుకోవడం చూశాడు. 1792 ఒప్పందం ద్వారా దాని సైన్యాల కోసం ఏటా తొమ్మిది లక్షల వరహాలు చెల్లించడానికి ఒప్పుకున్నాడు. ఆయన 1795 అక్టోబర్‌లో చనిపోయాడు.

రెండవ సింహవర్మ (పల్లవ)

నెల్లూరు–గుంటూరు ప్రాంతపు పల్లవ రాజు, యువరాజు విష్ణుగోపుని కొడుకు. ఆయన నాలుగు దానశాసనాలు మిగిలి ఉన్నాయి. అన్నీ గుంటూరు, నెల్లూరు జిల్లాలలో గ్రామాలను ఇస్తాయి. అన్నీ కంచి నుంచి కాకుండా శిబిరాల నుంచి జారీ చేయబడ్డాయి: రెండవ ఓంగోడు దానశాసనం (4వ సంవత్సరం), మెన్మతుర నుంచి పికీర దానశాసనం (5వ సంవత్సరం), దశనపుర నుంచి మంగళూరు దానశాసనం (8వ సంవత్సరం), విలవట్టి దానశాసనం (10వ సంవత్సరం). చాలా మంది పండితులు లోకవిభాగ అనే జైన గ్రంథం నుంచి ఆయన సింహాసనారోహణను 436 నాటిదిగా చెబుతారు. మరికొందరు ఆయనను దాదాపు 500లో ఉంచుతారు.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (6)
  1. F. W. Thomas (ed.), Epigraphia Indica, Vol. XV (1919–20) (opens in a new tab), Government of India, Calcutta, 1925, pp. 250, 254. H. Krishna Sastri, Two Pallava Copper-plate Grants. [Public domain]
  2. Archaeological Survey of India, Epigraphia Indica, Vol. VIII (1905–06) (opens in a new tab), Archaeological Survey of India, 1906, pp. 160, 233. E. Hultzsch, Pikira Grant; Chendalur Plates. [Public domain]
  3. B. Ch. Chhabra (ed.), Epigraphia Indica, Vol. XXIX (1951–52) (opens in a new tab), Manager of Publications, Delhi, 1952, pp. 94. P. B. Desai, Reyuru Grant. Paraphrased. [Public domain in India]
  4. G. Jouveau-Dubreuil (tr. V. S. Swaminadha Dikshitar), The Pallavas (opens in a new tab), The author, Pondicherry, 1917, pp. 16. [Public domain]
  5. W. E. Johns, Gazetteer of the Nellore District, brought up to 1938, Vol. A (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1942, pp. 30. Paraphrased. [Public domain in India]
  6. John A. C. Boswell, A Manual of the Nellore District in the Presidency of Madras (opens in a new tab), Government of Madras, 1873, pp. 456–457, 461, 464, 466, 468, 471–472, 474. [Public domain]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: