ప్రచురితమైన ఆధారాలతో నిర్మించిన కొత్త సైట్. ఏదైనా పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి
తెలుగు చరిత్రTelugu History

అనంతవర్మ చోడగంగదేవుడు

కళింగను పాలించిన తూర్పు గాంగ రాజు. 1078లో ఆయనకు పట్టాభిషేకం జరిగింది. తన 72వ పాలనా సంవత్సరం (1146–47)లో కూడా ఆయన పాలిస్తూనే ఉన్నాడు. ఆయన గాంగ రాజు రాజరాజు, మొదటి కులోత్తుంగుని కూతురు రాజసుందరిల కొడుకు. కాబట్టి ఆయన పాలనలో కళింగపై దండెత్తిన సైన్యాల చోళ-చాళుక్య చక్రవర్తికి ఆయన మనవడు. ఆయన తెలుగు, సంస్కృత శాసనాలు డజన్ల కొద్దీ తెలుగు దేశపు ఉత్తర భాగంలోని ముఖలింగం, శ్రీకూర్మం, సింహాచలం, ద్రాక్షారామం, ఇతర ప్రదేశాలలో ఉన్నాయి. ఆయన దానశాసనాలు గాంగ కుటుంబ మూలాన్ని బ్రహ్మ వరకు తీసుకువెళ్తాయి.

అనంతవర్మ చోడగంగదేవుడు కళింగను పాలించిన రాజు. సూయెల్ (Sewell) ఫ్లీట్‌ (Fleet)ను అనుసరించి ఆయన పట్టాభిషేకాన్ని 1078 ఫిబ్రవరి 17గా చెప్పారు.12 అరసవల్లిలోని శక 1068 (శక అనేది సంవత్సరాలను లెక్కించే ఒక భారతీయ పద్ధతి), 1069 నాటి రెండు శాసనాలు ఆయన డెబ్బై రెండవ పాలనా సంవత్సరంలో ఉన్నాయి.3 సూయెల్ ప్రకారం, ఆయన తల్లి చోళ-చాళుక్య చక్రవర్తి మొదటి కులోత్తుంగుని కూతురు. ఆ చక్రవర్తి సైన్యాలు ఆయన పాలనలో కళింగపై దండెత్తాయి.14

కుటుంబం

రాబర్ట్ సూయెల్ (Robert Sewell) ప్రకారం, అనంతవర్మ చోడగంగదేవుడు గాంగ రాజు రాజరాజు, చోళ-చాళుక్య చక్రవర్తి మొదటి కులోత్తుంగుని కూతురు రాజసుందరిల కొడుకు.1 గాంగ శాసనాలలోని రాజసుందరి కులోత్తుంగుని కూతురే అనేది బహుశా నిజం కావచ్చని, కానీ పూర్తిగా ఖచ్చితం కాదని జె. ఎఫ్. ఫ్లీట్ (J. F. Fleet) భావించారు.5

విశాఖపట్నం జిల్లా గెజిటీర్ (1907) చోడగంగుని తండ్రి రాజరాజును “చోళులకు వ్యతిరేకంగా వేంగి రాజులకు సాయం చేసిన” రాజుగా వర్ణిస్తుంది.4 ఆయన “తర్వాత వారిద్దరినీ, ఉత్కళ (ఒరిస్సా) పాలకుడిని కూడా ఓడించాడు” అని అది చెబుతుంది.4 దీర్ఘాసి శాసనానికి జి. వి. రామమూర్తి (G. V. Ramamurti) ఇచ్చిన పఠనంలో, రాజరాజుతో పోరాడిన చోళ రాజు ఇదే కులోత్తుంగుడు.6 కాబట్టి చోడగంగుడు తన తండ్రి శత్రువుకు మనవడు.6 వనపతి దీర్ఘాసి శాసనం చూడండి.

సింహాసనానికి రావడం

సూయెల్, ఫ్లీట్‌ను అనుసరించి, చోడగంగుని పట్టాభిషేక తేదీని 1078 ఫిబ్రవరి 17గా ఇచ్చారు.12 ఆయన సొంత రాతి శాసనాలు ఆయన పాలనా సంవత్సరాలను అంతకు ముందు నుంచి లెక్కిస్తాయి. ముఖలింగం, ఇతర ప్రదేశాలలోని శాసనాలకు శక శకంలోనూ, పాలనా సంవత్సరాలలోనూ తేదీలు ఉన్నాయని 1897లో ఇ. హుల్ట్‌ష్ (E. Hultzsch) గుర్తించారు.6 ఈ శాసనాలు ఆయన సింహాసనం ఎక్కడం, “లేదా బహుశా తన పూర్వ రాజుతో కలిసి సహ-పాలకుడిగా ఆయన నియామకం, క్రీ.శ. 1078 కంటే దాదాపు మూడు సంవత్సరాల ముందు జరిగిందని” చూపిస్తాయని ఆయన చెప్పారు.6

ఆయన యాభై మూడవ సంవత్సరపు ఒక ముఖలింగం శాసనం గురించి వి. రంగాచార్య (V. Rangacharya) కూడా ఇదే చెప్పారు. అందుకే ఆయన పాలనను 1075 నుంచి లెక్కించారు.7 గంజాం జిల్లాలోని ఈ పాలనకు చెందిన దాదాపు నలభై శాసనాలలో చాలా వరకు ముందటి తేదీనే సూచిస్తాయని సూయెల్ కనుగొన్నారు.28 కానీ ఆయన ఫ్లీట్ ఇచ్చిన 1078నే ఉంచారు. లేఖకులు తండ్రితో సహ-పాలన (కలిసి పాలన) నుంచి లెక్కించారని సూచించారు.28

వేంగి, ఒరిస్సా

క్షీణిస్తున్న తూర్పు చాళుక్య వంశానికి తాను మద్దతు ఇచ్చానని చోడగంగుని దానశాసనాలు చెప్పుకుంటాయి. వాటిలో ఒకటైన శక 1040 నాటి విశాఖపట్నం దానశాసనాన్ని ఫ్లీట్ ఉదహరించారు.9 చోడగంగుడు “పశ్చిమ ప్రాంతంలో క్షీణిస్తున్న వేంగి ప్రభువును తిరిగి నిలబెట్టి, ఆయన పడిపోతున్న అదృష్టానికి ఆసరా ఇచ్చాడు” అని అది చెబుతుంది.9

గెజిటీర్ ఆయన శాసనాలను సంక్షిప్తంగా చెబుతుంది.4 “పతనమైన వేంగి, ఒరిస్సా రాజులను ఆయన వారి సింహాసనాలపై తిరిగి కూర్చోబెట్టాడని అవి చెబుతాయి”.4 ఆయన “ఉత్తరాన గంగా నది నుంచి దక్షిణాన గోదావరి వరకు యుద్ధాలు చేశాడు, పూరీలో ప్రసిద్ధ జగన్నాథ దేవాలయాన్ని కట్టించాడు” అని అవి చెబుతాయి.4

ఫ్లీట్, సూయెల్‌ల పఠనం ప్రకారం, ఇక్కడ చెప్పిన తూర్పు చాళుక్య రాకుమారుడు 1077–78లో వేంగిని వదిలి వెళ్లిన ఏడవ విజయాదిత్యుడు.910 వేంగి తూర్పు చాళుక్యులు చూడండి.

చోళ దండయాత్రలు

ఆయన పాలనలో ఆయన తాత మొదటి కులోత్తుంగుని సైన్యాలు కళింగపై దండెత్తాయి. చోళులు “ఆయన పాలనలో రెండుసార్లు త్రికళింగ దక్షిణ భాగంపై దండెత్తినట్లు కనిపిస్తుంది” అని గెజిటీర్ చెబుతుంది.4 కులోత్తుంగుని శాసనాలు 1095 కంటే ముందు, మళ్లీ 1114లో రాజ్యాన్ని జయించడం గురించి చెబుతాయని అది జోడిస్తుంది.4 సింహాచలం దేవాలయంలోని కులోత్తుంగుని ఒక తమిళ శాసనం “వీటిలో మొదటి దండయాత్ర విజయవంతమైందని ధృవీకరిస్తుంది” అని అది చెబుతుంది.4

కులోత్తుంగుని కొడుకు వీర చోడుడు ఉత్తరాన్ని జయించమనే ఆదేశాలతో వేంగిని పాలిస్తున్న దాదాపు 1090లో మొదటి యుద్ధం జరిగిందని సూయెల్ చెప్పారు.11122 వండలూరుకు చెందిన సేనాపతి కరుణాకర తొండమాన్ నాయకత్వంలో విజయవంతమైన రెండవ దండయాత్రను ఆయన దాదాపు 1111–12 నాటిదిగా చెప్పారు.11122 కళింగ రాజ్యపు ఉత్తర భాగంలోని తిరుగుబాటుదారులకు వ్యతిరేకంగా కళింగ రాజుకు సాయం చేయడానికే ఈ దండయాత్రను పంపారనే వి. వెంకయ్య (V. Venkayya) అభిప్రాయాన్ని ఆయన గుర్తించారు.11122 దాని ఉద్దేశం ఇంకా స్పష్టంగా లేదనే ఎస్. కృష్ణస్వామి అయ్యంగార్ (S. Krishnaswami Aiyangar) అభిప్రాయాన్ని కూడా ఆయన గుర్తించారు.11122

తమిళ కావ్యం కలింగత్తుపరణి ఉత్తర కళింగ, “లేదా ఏడు కళింగల” రాజుపై కరుణాకరుడు నడిపించిన దండయాత్రను వర్ణిస్తుంది.13 ఈ రాజు రెండు సంవత్సరాలు కప్పం తేలేదు.13 వి. కనకసభై పిళ్లై (V. Kanakasabhai Pillai) 1890లో ఈ కావ్యంలోని భాగాలను అనువదించారు.13 కవి “ఏడు కళింగల రాజు పేరును గానీ, ఆయన రాజధానిని గానీ, చివరి యుద్ధం జరిగిన ప్రదేశాన్ని గానీ పేర్కొనలేదు” అని ఆయన ఎత్తి చూపారు.13

ఓడిపోయిన రాజు చోడగంగుడే అని సూయెల్ గుర్తించారు.122 1113–14 నాటి ఒక శాసనం ఆయన ముప్పై ఎనిమిదవ సంవత్సరంలో ఉంది కాబట్టి, చోడగంగుడు పాలన కొనసాగించాడని ఆయన గమనించారు.122 మొదటి కులోత్తుంగ చోళుడు చూడండి.

తెలుగు దేశంలోని శాసనాలు

పాత కళింగనగరం అయిన ముఖలింగంలో తెలిసిన శాసనాలలో చాలా వరకు ఆయన పాలనలో ఇచ్చిన దానాలను నమోదు చేస్తాయి. అవి మధుకేశ్వర, అనియంకభీమేశ్వర దేవుళ్లకు ఇచ్చిన దానాలను నమోదు చేస్తాయని రామమూర్తి కనుగొన్నారు.14 దాతలు “అనంతవర్మ-చోడగంగదేవుని పాలనలో ప్రైవేటు వ్యక్తులు, రాజ్యపు అధికారులు, రాజ కుటుంబానికి చెందినవారు”.14

1919 నాటి రంగాచార్య జాబితా వాటిలో డజన్ల కొద్దీ శాసనాలను సంక్షిప్తంగా ఇస్తుంది. దాదాపు అన్నీ తెలుగులో ఉన్నాయి, దాదాపు అన్నీ దీప దానాలు.1516 ఆయన ఇరవై ఎనిమిదవ సంవత్సరమైన 1102 నాటి ఒక శాసనం ఆయన సమకాలీన తూర్పు చాళుక్య రాజు వీర చోడదేవుని పేరు చెబుతుంది.1516 1108 నాటి మరొక శాసనం గాంగ రాజు రాణి సోమలమహాదేవి ఇచ్చిన దానాన్ని నమోదు చేస్తుంది.1516 ముఖలింగం ఆలయాలు చూడండి.

ఆయన శాసనాలు ముఖలింగం దాటి చాలా దూరం వరకు ఉన్నాయి:

  • శ్రీకాకుళం (అప్పుడు చికాకోల్) దగ్గరి అరసవల్లిలో శక 1068, 1069 నాటి రెండు శాసనాలు ఆయన డెబ్బై రెండవ సంవత్సరంలో ఉన్నాయి.3 ఇది “రాజు చివరి సంవత్సరం” అని రంగాచార్య భావించారు.3
  • విశాఖపట్నంలో, ఆయన పదమూడవ సంవత్సరమైన శక 1012 నాటి ఒక తెలుగు శాసనం ఆ రేవు పట్టణాన్ని “విశాఖపట్టణం అలియాస్ కులోత్తుంగ-చోళపట్టణం” అంటుంది.17
  • భోగాపురంలో, ఆయన ముప్పై ఒకటవ సంవత్సరమైన శక 1027 నాటి ఒక శాసనం జినకోల కొలబద్దతో కొలిచిన భూదానాన్ని నమోదు చేస్తుంది.18 అక్కడి మరో శాసనం, శక 1109 నాటిది, రంగాచార్య గుర్తించని అనంతవర్మదేవుడు అనే తూర్పు గాంగ రాజు పదకొండవ సంవత్సరంలో ఉంది.18 వ్యాపారి కన్నమనాయకుడు రాజరాజ జినాలయం అనే జైన దేవాలయాన్ని ఎలా కట్టించాడో అది చెబుతుంది.18
  • గోదావరికి దక్షిణాన ఉన్న ద్రాక్షారామంలో ఆయన ముగ్గురు రాణులు లీలావతి, రాజలదేవి, పద్మలదేవి దేవాలయానికి దీపాలు ఇచ్చారు.192021 1128 నాటి శాసనాలు తన రెండవ సంవత్సరంలో పాలిస్తున్న విష్ణువర్ధన మహారాజు అనే స్థానిక పాలకుడి పేరు చెబుతాయి.192021

ఆయన దానశాసనాలలోని వంశావళి

విశాఖపట్నం (అప్పుడు విజగపటం) జిల్లా నుంచి వచ్చిన, శక 1003, 1040, 1057 నాటి చోడగంగుని మూడు తామ్ర దానశాసనాలు ఫ్లీట్‌కు తెలుసు.2223 వాటిలో ఈ కుటుంబపు అత్యంత పూర్తి వంశవృక్షాలు ఉన్నాయి.2223

కుటుంబం పేరును వివరించే శక 1040 దానశాసనంలోని భాగాన్ని ఫ్లీట్ అనువదించారు.22 అందులో తుర్వసుడు “కొడుకులు లేని స్థితికి చేరి” గంగా నదిని ప్రార్థించాడు.22 ఆయన “అజేయుడైన గాంగేయుడనే కొడుకును పొందాడు”.22 అప్పటి నుంచి “ఆయన వారసుల పరంపర గాంగ వంశం అనే పేరుతో లోకంలో విజయవంతమైంది” అని ఆ దానశాసనం చెబుతుంది.22

“అకస్మాత్తుగా లోకంలో పైకి వచ్చిన చాలా మంది లాగే, ఆయన గొప్ప వంశావళిని కోరుకున్నాడు” అని గెజిటీర్ వ్యాఖ్యానించింది.4 రామమూర్తి అదే దానశాసనాన్ని చోడగంగుని తాత నడగాం ఫలకాలతో పోల్చారు.23 పూర్వ రాజుల జాబితాలో ఆయనకు తేడాలు కనిపించాయి.23 దీంతో శతాబ్దాల ముందటి సంఘటనల విషయంలో “అనంతవర్మ పాలన కాలపు లేఖకుల జ్ఞాపకశక్తి”ని ఆయన సందేహించారు.23 వజ్రహస్తుని నడగాం తామ్రశాసనం చూడండి.

పూరీ, ఒరిస్సా చరిత్ర

ఒరిస్సాలో గాంగ వంశ స్థాపకుడిగా చోడగంగుడిని గుర్తుంచుకుంటారు. 1872లో జగన్నాథ దేవాలయపు తాళపత్ర చరిత్ర ఆధారంగా రాసిన డబ్ల్యూ. డబ్ల్యూ. హంటర్ (W. W. Hunter) ఆయనను చోర్-గంగ అని పిలిచి, ఆయన పాలనను 1132–1152 నాటిదిగా చెప్పారు. హంటర్ కథనంలో ఆయన దక్షిణ తీరం నుంచి వచ్చి, ఒరిస్సా చివరి రాజు సంతానం లేకుండా చనిపోయినప్పుడు ఒరిస్సాను తీసుకున్నాడు.242526 పూరీలోని ఒక వాడకు ఆయన పేరు వచ్చింది.242526 కానీ ఇప్పటి జగన్నాథ దేవాలయాన్ని తర్వాతి రాజు అనంగ భీమదేవుడు (1175–1202) కట్టించాడని హంటర్ చెప్పారు.242526

శాసనాలు ఆయన పాలనను దాదాపు యాభై సంవత్సరాలు ముందు ఉంచుతాయి.41 1907 నాటి గెజిటీర్ ఆయన దానశాసనాల ఆధారంగా జగన్నాథ దేవాలయాన్ని చోడగంగుడే కట్టించాడని చెబుతుంది.4

రాణులు, కొడుకులు

గెజిటీర్ ప్రకారం, చోడగంగుడు “కనీసం ఐదుగురు రాణులను పెళ్లి చేసుకున్నాడు, వారి వల్ల ఆయనకు నలుగురు కొడుకులు పుట్టారు, వారు ఆయన తర్వాత పాలించారు”.4 “వారి గురించి, వారి వెంటనే వచ్చిన వారసుల గురించి వారి పేర్లు తప్ప దాదాపు ఏమీ తెలియదు” అని అది జోడిస్తుంది.4 సూయెల్ ఇచ్చిన వంశావళి ఆ నలుగురిని అనంతవర్మ అని కూడా పిలిచే మధు-కామార్ణవుడు, రాఘవుడు, అనంతవర్మ-రెండవ రాజరాజు, అనియంక-భీముడుగా జాబితా చేస్తుంది.27 తూర్పు గాంగులు (కళింగ గాంగులు) చూడండి.

Footnotes

  1. Sewell, Historical Inscriptions (1932), p. 87 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  2. Sewell, Historical Inscriptions (1932), p. 94 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9 ↩10

  3. V. Rangacharya, A Topographical List of the Inscriptions of the Madras Presidency, Vol. I (1919), p. 682, Ganjam Nos. 135–136 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  4. W. Francis, Madras District Gazetteers: Vizagapatam, Vol. I (1907), p. 27 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9 ↩10 ↩11 ↩12 ↩13 ↩14

  5. J. F. Fleet, “The Chronology of the Eastern Chalukya Kings”, Indian Antiquary XX (1891), p. 276 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  6. G. V. Ramamurti, “Dirghasi Inscription of Vanapati; Saka-Samvat 997”, Epigraphia Indica IV (1896–97), p. 315 and note 10 by E. Hultzsch (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  7. Rangacharya, Topographical List, Vol. I (1919), p. 701, Ganjam No. 317 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  8. Sewell, Historical Inscriptions (1932), p. 106 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2

  9. Fleet, “Chronology of the Eastern Chalukya Kings” (1891), p. 277 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  10. Robert Sewell, The Historical Inscriptions of Southern India (1932), p. 86 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩

  11. Sewell, Historical Inscriptions (1932), p. 89 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  12. Sewell, Historical Inscriptions (1932), p. 93 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  13. V. Kanakasabhai Pillai, “Tamil Historical Texts, No. 2: The Kalingattu Parani”, Indian Antiquary XIX (1890), p. 337 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  14. G. V. Ramamurti, “Nadagam Plates of Vajrahasta; Saka-Samvat 979”, Epigraphia Indica IV (1896–97), p. 188 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  15. Rangacharya, Topographical List, Vol. I (1919), p. 699, Ganjam No. 291 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  16. Rangacharya, Topographical List, Vol. I (1919), p. 700, Ganjam Nos. 293–306 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  17. Rangacharya, Topographical List, Vol. III (1919), p. 1674, Vizagapatam No. 63 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  18. Rangacharya, Topographical List, Vol. III (1919), p. 1665, Vizagapatam No. 2 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  19. Rangacharya, Topographical List, Vol. II (1919), p. 733, Godavari No. 217 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  20. Rangacharya, Topographical List, Vol. II (1919), p. 734, Godavari Nos. 218–222 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  21. Sewell, Historical Inscriptions (1932), p. 100 (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩ ↩2

  22. J. F. Fleet, “Sanskrit and Old-Canarese Inscriptions” (Chicacole plates of Devendravarman), Indian Antiquary XIII (1884), pp. 275–276 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  23. Ramamurti, “Nadagam Plates of Vajrahasta” (1897), p. 187 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  24. W. W. Hunter, Orissa, Vol. I (1872), p. 278 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  25. Hunter, Orissa, Vol. I (1872), p. 279 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  26. Hunter, Orissa, Vol. II (1872), Appendix VII, p. 187 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  27. Sewell, Historical Inscriptions (1932), p. 358, genealogical table of the Eastern Gangas (archive.org (opens in a new tab)). Paraphrased. ↩

చిత్రాలు

రాజవంశాలు

తూర్పు గాంగులు (కళింగ గాంగులు)

సుమారు క్రీ.శ. 498–1434

సుమారు 6వ శతాబ్దం నుండి 1434 వరకు ఇప్పటి శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని ముఖలింగం అయిన కళింగనగరం నుండి, తర్వాత ఒడిశా నుండి పాలించిన కళింగ రాజవంశం. వారి తొలి దానపత్రాలకు గాంగ శకంలో తేదీలు ఉన్నాయి. ఆ శకం ప్రారంభ సంవత్సరంపై ఇంకా వివాదం ఉంది. తెలుగు దేశపు ఉత్తర భాగం, అంటే పాత గంజాం, విశాఖపట్నం జిల్లాలు, ఆ రాజ్యానికి కేంద్రం. వారి తామ్రశాసనాలు శ్రీకాకుళం, అచ్యుతాపురం, జిర్జింగి, నడగాం, అలమండల నుండి వచ్చాయి. తెలుగు, సంస్కృతాల్లో వారి వందలాది శాసనాలు ముఖలింగం, శ్రీకూర్మం, సింహాచలంలలో మిగిలి ఉన్నాయి. మొదటి కులోత్తుంగుని మనవడు అనంతవర్మ చోడగంగుడు 1078 నుండి సుమారు డెబ్బై సంవత్సరాలు పాలించాడు. తర్వాతి రాజులు గోదావరి పొడవునా కాకతీయులతో పోరాడారు. వారి మంత్రి కపిలేశ్వరుడు 1434లో గజపతి వంశాన్ని స్థాపించాడు.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (11)
  1. W. Francis, Madras District Gazetteers: Vizagapatam, Vol. I (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1907, pp. 27. [Public domain]
  2. Robert Sewell (ed. S. Krishnaswami Aiyangar), The Historical Inscriptions of Southern India (Collected till 1923) and Outlines of Political History (opens in a new tab), University of Madras, 1932, pp. 87–94, 97, 106, 358. Paraphrased. [Public domain in India]
  3. James Burgess (ed.), The Indian Antiquary, Vol. XIII (1884) (opens in a new tab), Education Society's Press, Bombay, 1884, pp. 275–276. J. F. Fleet on the Vizagapatam grants of Anantavarman of Saka 1003, 1040 and 1057. [Public domain]
  4. J. F. Fleet and R. C. Temple (eds.), The Indian Antiquary, Vol. XIX (1890) (opens in a new tab), Education Society's Press, Bombay, 1890, pp. 329, 337. V. Kanakasabhai Pillai, The Kalingattu Parani. [Public domain]
  5. R. C. Temple (ed.); article by J. F. Fleet, Indian Antiquary, Vol. XX (1891), incl. J. F. Fleet, 'The Chronology of the Eastern Chalukya Kings' (opens in a new tab), Education Society's Press, Bombay, 1891, pp. 276–277. J. F. Fleet, The Chronology of the Eastern Chalukya Kings. [Public domain]
  6. F. Kielhorn (articles); E. Hultzsch (ed.), Epigraphia Indica, Vol. IV (1896–97) (opens in a new tab), Archaeological Survey of India, 1897, pp. 188, 315. G. V. Ramamurti on Mukhalingam (No. 24) and on the Dirghasi inscription (No. 45), with E. Hultzsch's note on the accession. [Public domain]
  7. V. Rangacharya, A Topographical List of the Inscriptions of the Madras Presidency (collected till 1915), with Notes and References, Vol. I (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1919, pp. 682, 699–702. [Public domain]
  8. V. Rangacharya, A Topographical List of the Inscriptions of the Madras Presidency (collected till 1915), with Notes and References, Vol. II (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1919, pp. 733–734. [Public domain]
  9. V. Rangacharya, A Topographical List of the Inscriptions of the Madras Presidency (collected till 1915), with Notes and References, Vol. III (opens in a new tab), Government Press, Madras, 1919, pp. 1665, 1674, 1686. [Public domain]
  10. W. W. Hunter, Orissa, Vol. I (opens in a new tab), Smith, Elder and Co., London, 1872, pp. 278–279. [Public domain]
  11. W. W. Hunter, Orissa, Vol. II (opens in a new tab), Smith, Elder and Co., London, 1872, pp. 187. [Public domain]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: