ప్రచురితమైన ఆధారాలతో నిర్మించిన కొత్త సైట్. ఏదైనా పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి
తెలుగు చరిత్రTelugu History

నిజాం అలీ ఖాన్ (అసఫ్ జా II)

నిజాం-ఉల్-ముల్క్ అసఫ్ జా I నాల్గవ కొడుకు. 1761–62లో ఆయన తన సోదరుడు సలాబత్ జంగ్‌ను పక్కకు నెట్టి, 1803లో హైదరాబాద్‌లో చనిపోయే వరకు దక్కన్‌ను పాలించాడు. ఆయన పాలనలో ఉత్తర సర్కారులు ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి చేరాయి (1766, గుంటూరు 1788లో). నిజాం టిప్పు సుల్తాన్‌కు వ్యతిరేకంగా బ్రిటిష్‌వారితో చేరాడు, ఖర్దాలో (1795) మరాఠాల చేతిలో ఓడిపోయాడు, శాశ్వత సబ్సిడియరీ సైన్యాన్ని అంగీకరించాడు (1798). దాని ఖర్చు కోసం ఆయన తన మైసూరు లాభాలను, అంటే తర్వాతి రాయలసీమ దత్త మండలాలను వదులుకున్నాడు (1800). మక్కా మసీదులో సమాధి చేయబడిన మొదటి నిజాం ఆయనే.

నిజాం-ఉల్-ముల్క్ అసఫ్ జా I నాల్గవ కొడుకు నిజాం అలీ ఖాన్ 1761 నుంచి 1803 వరకు, దాదాపు నలభై సంవత్సరాలు దక్కన్‌ను పాలించాడు.12 ఆయన పాలన అసఫ్ జాహీ రాజ్యం చివరి వరకు కొనసాగిన ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీతో సంబంధాన్ని స్థిరపరిచింది. ఆయన సంతకం చేసిన ఒప్పందాలు తీర, దక్షిణ తెలుగు దేశాన్నంతటినీ కంపెనీకి అప్పగించాయి. తెలంగాణ నిజాముల దగ్గరే ఉంది.34

అధికారంలోకి రావడం

1759లో ఆయన సోదరుడు సలాబత్ జంగ్ మచిలీపట్నం (అప్పుడు మసులిపటం) దగ్గర ఉన్నాడు.56 క్లైవ్ (Clive), కర్నల్ ఫోర్డ్ (Forde) లేఖల ప్రోత్సాహంతో నిజాం అలీ అప్పుడు హైదరాబాద్‌లో తిరుగుబాటు రేపడానికి ప్రయత్నించాడని గ్రిబుల్ (Gribble) చెబుతారు.56 తిరిగి వచ్చిన సలాబత్ జంగ్ “ఆయనను తన మంత్రిగా లేదా దివానుగా అంగీకరించాల్సి వచ్చింది”. అసలు అధికారం నిజాం అలీ చేతికి వెళ్లింది.56

మరాఠాలతో ఒక యుద్ధం 1762లో ఒప్పందంతో ముగిసింది.7 దాని తర్వాత నిజాం అలీ తన సోదరుడిని బీదర్‌లో బంధించి, దాదాపు పదిహేను నెలల తర్వాత ఆయనను చంపించాడని బ్రిగ్స్ (Briggs) చెబుతారు.7 కొందరు ఇంగ్లీషు రచయితలు ఆ బంధనాన్ని 1761 జూలై 18 నాటిదిగా చెబుతారని ఆయన నమోదు చేస్తారు.7

Imperial Gazetteer (సామ్రాజ్య గెజిటీర్), 1909 నాటి ఒప్పందాల సంకలనం నిజాం అలీ సింహాసనారోహణను 1761 నాటిదిగా చెబుతాయి.18 ముదిరాజ్ (Mudiraj) Pictorial Hyderabad (చిత్రాలలో హైదరాబాద్) (1929) దానిని 1763 నాటిదిగా చెబుతుంది.9 నాసిర్ జంగ్, ముజఫర్ జంగ్, సలాబత్ జంగ్‌లను పాలించిన నిజాములుగా లెక్కించలేదని కూడా ముదిరాజ్ చూపిస్తారు.10 కాబట్టి నిజాం అలీని ఐదవ నిజాంగా కాదు, రెండవ నిజాంగా లెక్కిస్తారు.10

గోదావరి మీది తోకాలోని హిందూ దేవాలయాలను నాశనం చేయడం ఆయన మొదటి చర్యలలో ఒకటి అని బ్రిగ్స్ జోడిస్తారు.117 దీనివల్ల రామచంద్ర జాధవ్, మొఘల్ సేవలో ఉన్న చాలా మంది మరాఠాలు పేష్వా వైపు వెళ్లారు.117

ఉత్తర సర్కారులు

1765లో నిజాం అలీ కర్ణాటకపై దండెత్తి వెనక్కి తరమబడ్డాడు.8 కంపెనీ ఢిల్లీ చక్రవర్తి నుంచి సర్కారుల కోసం ఒక రాజ ఆదేశం (ఫర్మానా) పొందింది.812 చర్చల కోసం జనరల్ కాలియాడ్ (Calliaud)‌ను హైదరాబాద్‌కు పంపారు.812 1766 నవంబర్ 12 నాటి ఒప్పందం ద్వారా కంపెనీకి ఏలూరు (అప్పుడు ఎల్లోర్), శ్రీకాకుళం (అప్పుడు చికాకోల్), రాజమహేంద్రవరం, ముస్తఫానగర్, ముర్తజానగర్ (గుంటూరు) సర్కారులు లభించాయి.812

దానికి బదులుగా అవసరమైనప్పుడు నిజాంకు సబ్సిడియరీ సైన్యాన్ని (ఆయన ఖర్చుతో ఆయనకు సేవ చేసే సైన్యం) ఇవ్వడానికి కంపెనీ ఒప్పుకుంది.812 దాని సైన్యం అవసరం లేనప్పుడు అది ఏటా తొమ్మిది లక్షలు చెల్లిస్తుంది.812 హైదరాబాద్ Imperial Gazetteer తొమ్మిదికి బదులు ఆరు లక్షలు అని ఇస్తుంది.1 గుంటూరును జీవితాంతం ఆయన సోదరుడు బసాలత్ జంగ్ దగ్గర వదిలారు.8

తర్వాత నిజాం కంపెనీకి వ్యతిరేకంగా మైసూరు హైదర్ అలీతో చేరాడు.83 ఆ పొత్తు విఫలమైన తర్వాత, 1768 నాటి రెండవ ఒప్పందం సర్కారుల కోసం కంపెనీ తక్కువ మొత్తం చెల్లించేలా చేసింది.83 అది కంపెనీ సైనిక సహాయాన్ని నిజాం ఖర్చుతో రెండు బెటాలియన్లకు కూడా పరిమితం చేసింది.83

ముదిరాజ్ బసాలత్ జంగ్ మరణాన్ని 1782 నాటిదిగా చెబుతారు.313 అప్పుడు గుంటూరు కంపెనీకి వెళ్లాల్సి ఉంది.313 దానిని డిమాండ్ చేయడానికి ఒక బ్రిటిష్ రెసిడెంట్‌ను హైదరాబాద్‌కు పంపినప్పుడు, 1788లో మాత్రమే అది అప్పగించబడింది.313 మద్రాసు Imperial Gazetteer కూడా గుంటూరు బదిలీని 1788 నాటిదిగా చెబుతుంది.14 గుంటూరు, రాజమహేంద్రవరం, ఏలూరు, శ్రీకాకుళం చూడండి.

టిప్పు సుల్తాన్, మరాఠాలు, సబ్సిడియరీ ఒప్పందం

1790 జూలై 4 నాటి ఒప్పందం ద్వారా నిజాం టిప్పు సుల్తాన్‌కు వ్యతిరేకంగా లార్డ్ కార్న్‌వాలిస్, పేష్వాలతో చేరాడు.15 1792 శాంతి ఒప్పందంలో ఆయనకు ఏటా 13,16,000 వరహాల ఆదాయం ఇచ్చే భూభాగం లభించింది.15 తర్వాత మరాఠాలు చౌత్ (ఆదాయంలో నాల్గవ వంతు) పై తమ హక్కును మళ్లీ లేవనెత్తారు. బ్రిటిష్‌వారు ఆయనకు సహాయం చేయడానికి ఒప్పుకోలేదు.15

1795 యుద్ధం ఖర్దా (కుర్డ్లా) ఒప్పందంతో ముగిసింది.154 దాని ద్వారా నిజాం ఏటా ముప్పై ఐదు లక్షల విలువైన భూభాగాన్ని వదులుకుని, మూడు కోట్ల రూపాయలు చెల్లించడానికి ఒప్పుకున్నాడు.154 ఆయన తన మంత్రి అజీమ్-ఉల్-ఉమరాను బందీగా కూడా ఇచ్చాడు.154

ముదిరాజ్ ఆ యుద్ధాన్ని 1795 మార్చి 12 నాటిదిగా చెబుతారు.16 అక్కడ నిజాం తరఫున మహిళా సైనికుల రెండు బెటాలియన్లు పోరాడాయని ఆయన గుర్తించారు.16 మాన్సియర్ రేమండ్ (Raymond) కింద ఫ్రెంచి అధికారులు నడిపిన బెటాలియన్లను నిజాం అప్పటికే తన సేవలో తీసుకున్నాడని ఆయన జోడిస్తారు.16 బిల్గ్రామీ (Bilgrami) రేమండ్ తేదీలను 1755 నుంచి 1798 మార్చి 25 వరకు అని ఇచ్చి, ఆయన ఫతే మైదాన్ దగ్గర ఫిరంగుల కర్మాగారాన్ని కట్టించాడని చెబుతారు.1718

తనకు సహాయం చేయడానికి బ్రిటిష్‌వారు నిరాకరించినందుకు కోపంతో నిజాం బ్రిటిష్ సబ్సిడియరీ సైన్యాన్ని పంపించివేశాడు.4 ఆయన కొడుకు అలీ జా తిరుగుబాటు చేసినప్పుడు ఆయన దానిని తిరిగి పిలిచాడు.4 1798 సెప్టెంబర్ 1 నాటి ఒప్పందం ద్వారా సబ్సిడియరీ సైన్యాన్ని ఏటా రూ. 24,17,100 ఖర్చుతో ఆరు బెటాలియన్లుగా శాశ్వతం చేశారు.4 ఫ్రెంచి దళాన్ని రద్దు చేశారు.4

టిప్పు పతనం తర్వాత, 1799 విభజన ఒప్పందం ద్వారా నిజాంకు 6,07,332 వరహాల ఆదాయం ఇచ్చే జిల్లాలు లభించాయి.4 1800 అక్టోబర్ 12 నాటి ఒప్పందం ద్వారా సబ్సిడియరీ సైన్యాన్ని రెండు కాల్బలం బెటాలియన్లు, ఒక అశ్వికదళ రెజిమెంట్‌తో పెంచారు.4 దాని ఖర్చు కోసం నిజాం 1792, 1799లలో తాను పొందిన భూభాగంలో చాలా భాగాన్ని వదులుకున్నాడు.4 ఈ భూమి విలువ ఏటా దాదాపు 18,13,188 వరహాలు.4

నిజాం స్పష్టమైన సరిహద్దు కోరుకున్నాడని బ్రిగ్స్ చెబుతారు.19 అందుకే ఆయన “రూపాల్ గూజుందర్‌ఘర్ మొదలైనవి” ఉంచుకుని, తుంగభద్రకు దక్షిణాన ఉన్న ఆదోనిని, ఇతర ప్రదేశాలను వదులుకున్నాడు. తుంగభద్ర సరిహద్దు అయింది.19 ఇవే మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలోని “దత్త మండలాలు” (Ceded Districts). తర్వాత అవి అనంతపురం, బళ్లారి, కడప (అప్పుడు కడ్డపా), కర్నూలు జిల్లాలు అయ్యాయి.120 ఆదోని, గుత్తి, గండికోట చూడండి. 1802 నాటి ఒక వ్యాపార ఒప్పందం రెండు రాజ్యాల మధ్య సుంకాలను ఐదు శాతానికి పరిమితం చేసింది.21

దర్బారు, కట్టడాలు

“హిజ్ హైనెస్ మీర్ నిజాం అలీ ఖాన్ బహదూర్ కాలపు దర్బారు దృశ్యం” అనే చిత్రాన్ని ముదిరాజ్ రంగులలో ముద్రించారు.22 అందులో మంత్రి మీర్ ఆలం నిజాంకు ఎదురుగా కూర్చున్నారు. రేమండ్ టోపీ పెట్టుకుని కనిపిస్తారు.22

బిల్గ్రామీ హైదరాబాద్‌లోని చాలా పనులను ఆయన పాలనకు ఆపాదిస్తారు. వాటిలో బాద్‌షాహీ ఆషూర్‌ఖానాకు నిజాం చేర్చిన చెక్క స్తంభాలపై ఉన్న బయటి హాళ్లు ఉన్నాయి.232425 ఒక అక్షర సంఖ్యా పద్యం (అక్షరాలు ఒక తేదీని ఇచ్చే పదబంధం) దాని మరమ్మతును హిజ్రీ 1178 (1764; హిజ్రీ అంటే సంవత్సరాలను లెక్కించే ఇస్లామిక్ పద్ధతి) నాటిదిగా చెబుతుంది.232425 ఆయన దానికి ఏటా రూ. 12,000 విలువైన జాగీర్ (భూమి మంజూరు) ఇచ్చాడు.232425

ఆయన మౌలా అలీ దర్గాకు దాని బయటి ద్వారాన్ని, చర్లపల్లి జాగీర్‌ను కూడా ఇచ్చాడు.2627 ఆయన చందా బీబీకి మాహ్ లకా బాయి అనే బిరుదు ఇచ్చాడు.2627 ఆయన పాలనలో గవర్నర్ బహదూర్ దిల్ ఖాన్ నగర గోడకు పెద్ద మరమ్మతులు చేయించాడు.28

మరణం, కుటుంబం

నిజాం అలీ 1803 ఆగస్టు 7న హైదరాబాద్‌లో డెబ్బై ఏళ్ల వయసులో చనిపోయాడని బ్రిగ్స్ చెబుతారు.29 క్యాంప్‌బెల్ (Campbell) 1803 ఆగస్టు 6 అని ఇస్తారు, ముదిరాజ్ ఆయన మరణాన్ని 1805లో ఉంచుతారు.3031 “నిజాం అలీ ఖాన్, ఆయన వారసులందరూ” మక్కా మసీదు “ఆవరణలో సమాధి చేయబడ్డారు” అని Imperial Gazetteer చెబుతుంది.32 బిల్గ్రామీ అక్కడ ఆయన సమాధిని జాబితా చేస్తారు.33

బుర్హాన్‌పూర్ బేగం అని పిలిచే ఆయన భార్య జేబ్-ఉన్-నిస్సా బేగంకు పిల్లలు లేరని, కానీ ఆయన ఇంటిలోని ఇతర స్త్రీల ద్వారా ఆయనకు ఎనిమిది మంది కొడుకులు, పదమూడు మంది కూతుళ్లు ఉన్నారని బ్రిగ్స్ చెబుతారు.12 మక్కా మసీదులోని కుటుంబ సమాధులను జాబితా చేస్తూ, బిల్గ్రామీ బుర్హాన్‌పురీ బేగంను జహాందార్ జా తల్లి అంటారు.33 ఆయన నిజాం అలీ తల్లి పేరును ఉమ్దా బేగం అని, సికందర్ జా తల్లి పేరును తహనియత్-ఉన్-నిస్సా బేగం అని చెబుతారు.3433 ఆయన పెద్ద కొడుకు సికందర్ జా ఆయన తర్వాత వచ్చాడు.302

Footnotes

  1. Imperial Gazetteer of India: Hyderabad State (1909), p. 16 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4

  2. Imperial Gazetteer: Hyderabad (1909), p. 17 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  3. Aitchison, Treaties, Vol. IX (1909), p. 3 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7

  4. Aitchison, Treaties, Vol. IX (1909), p. 5 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9 ↩10 ↩11 ↩12

  5. J. D. B. Gribble (ed. M. Pendlebury), A History of the Deccan, Vol. II (1924), p. 58 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  6. Gribble, History of the Deccan, Vol. II (1924), p. 59 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  7. Briggs, The Nizam (1861), p. 64 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5

  8. C. U. Aitchison, A Collection of Treaties, Engagements and Sanads, Vol. IX (1909), p. 2 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6 ↩7 ↩8 ↩9 ↩10 ↩11

  9. Mudiraj, Pictorial Hyderabad (1929), p. 58 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  10. K. Krishnaswamy Mudiraj, Pictorial Hyderabad, Vol. I (1929), p. 57 (printed “37”) (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  11. Henry George Briggs, The Nizam, Vol. I (1861), p. 63 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  12. Briggs, The Nizam (1861), p. 83 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  13. Mudiraj, Pictorial Hyderabad (1929), p. 59 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  14. Imperial Gazetteer of India: Madras, Vol. I (1908), p. 186 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  15. Aitchison, Treaties, Vol. IX (1909), p. 4 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3 ↩4 ↩5 ↩6

  16. Mudiraj, Pictorial Hyderabad (1929), p. 60 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  17. Bilgrami, Landmarks of the Deccan (1927), p. 104 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  18. Bilgrami, Landmarks of the Deccan (1927), p. 105 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  19. Briggs, The Nizam (1861), p. 81 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  20. W. Francis, Madras District Gazetteers: Anantapur (1905), p. 23 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  21. Aitchison, Treaties, Vol. IX (1909), p. 6 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  22. Mudiraj, Pictorial Hyderabad (1929), colour plate after p. 60 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  23. Bilgrami, Landmarks of the Deccan (1927), p. 23 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  24. Bilgrami, Landmarks of the Deccan (1927), p. 24 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  25. Bilgrami, Landmarks of the Deccan (1927), p. 25 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  26. Syed Ali Asgar Bilgrami, Landmarks of the Deccan (1927), p. 5 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  27. Bilgrami, Landmarks of the Deccan (1927), p. 15 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  28. Bilgrami, Landmarks of the Deccan (1927), p. 95 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  29. Briggs, The Nizam (1861), p. 82 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  30. A. Claude Campbell, Glimpses of the Nizam’s Dominions (1898), p. 125 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2

  31. Mudiraj, Pictorial Hyderabad (1929), p. 61 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  32. Imperial Gazetteer: Hyderabad (1909), p. 116 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

  33. Bilgrami, Landmarks of the Deccan (1927), p. 37 (archive.org (opens in a new tab)). ↩ ↩2 ↩3

  34. Bilgrami, Landmarks of the Deccan (1927), p. 36 (archive.org (opens in a new tab)). ↩

చిత్రాలు

రాజవంశాలు

అసఫ్ జాహీలు (నిజాములు)

క్రీ.శ. 1724–1948

హైదరాబాద్ నిజాముల రాజవంశం (1724–1948). 1724లో షకర్‌ఖేడా వద్ద ముబారిజ్ ఖాన్‌ను ఓడించి దక్కన్‌లో స్వతంత్రుడైన మొఘల్ ప్రతినిధి నిజాం-ఉల్-ముల్క్ అసఫ్ జా దీనిని స్థాపించాడు. అతని మరణం తర్వాత ఫ్రెంచివారు, ఇంగ్లీషువారు ప్రత్యర్థి వారసులకు మద్దతు ఇచ్చారు. ఉత్తర సర్కారులు 1753లో ఫ్రెంచివారికి, 1766లో ఇంగ్లీషువారికి, రాయలసీమ దత్త మండలాలు 1800లో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి వెళ్లాయి. తెలంగాణ నిజాం రాజ్యపు తెలుగు గుండెగా మిగిలింది. 1798–1800 సబ్సిడియరీ ఒప్పందంతో బ్రిటిష్ వారికి కట్టుబడిన నిజాములు చందూలాల్, మొదటి సాలార్ జంగ్ వంటి మంత్రుల ద్వారా పాలించారు. వారు 1853లో బేరార్‌ను బ్రిటిష్ వారికి అప్పగించి, 1902లో కౌలుకు ఇచ్చారు. మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ పాలనలో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం వచ్చింది, హైదరాబాద్ పునర్నిర్మాణం జరిగింది. అతని ప్రభుత్వం 1948 సెప్టెంబర్‌లో ముగిసింది.

ఆధారసూచికలు

ఆధారాలు (9)
  1. Government of India, Imperial Gazetteer of India, Provincial Series: Hyderabad State (opens in a new tab), Superintendent of Government Printing, Calcutta, 1909, pp. 15–17, 116. [Public domain]
  2. C. U. Aitchison (compiler), A Collection of Treaties, Engagements and Sanads relating to India and Neighbouring Countries, Vol. IX: Hyderabad, Mysore and Coorg (4th ed.) (opens in a new tab), Superintendent, Government Printing, India, Calcutta, 1909, pp. 2–6. [Public domain]
  3. Henry George Briggs, The Nizam: His History and Relations with the British Government, Vol. I (opens in a new tab), Bernard Quaritch, London, 1861, pp. 63–64, 81–83, 227, 234. [Public domain]
  4. K. Krishnaswamy Mudiraj, Pictorial Hyderabad, Vol. I (opens in a new tab), Chandrakanth Press, Hyderabad (Deccan), 1929, pp. 58–61, plate facing p. 60. [Public domain]
  5. A. Claude Campbell, Glimpses of the Nizam's Dominions, Being an Exhaustive Photographic History of the Hyderabad State, Deccan, India (opens in a new tab), C. B. Burrows, Bombay, 1898, pp. 124–125, 127. [Public domain]
  6. J. D. B. Gribble (edited and finished by Mary Pendlebury), A History of the Deccan, Vol. II (opens in a new tab), Luzac & Co., London, 1924, pp. 59–60, 68–69. [Public domain]
  7. Syed Ali Asgar Bilgrami, Landmarks of the Deccan: A Comprehensive Guide to the Archaeological Remains of the City and Suburbs of Hyderabad (opens in a new tab), Government Central Press, Hyderabad-Deccan, 1927, pp. 5, 15, 23–25, 36–37, 95. [Public domain]
  8. Government of India, Imperial Gazetteer of India, Provincial Series: Madras, Vol. I (opens in a new tab), Superintendent of Government Printing, Calcutta, 1908, pp. 184–186. [Public domain]
  9. W. Francis, Madras District Gazetteers: Anantapur (opens in a new tab), Government of Madras (Addison & Co.), 1905, pp. 23. [Public domain]

ఈ పేజీలో పొరపాటు కనిపించిందా? మాకు తెలియజేయండి

చివరి సవరణ: